Bilimkurgu edebiyatının en büyük gizemlerinden biri James Tiptree Jr. isminin arkasında yatar. Uzun yıllar boyunca okurlar, bu ismin sert ve maskülen bir üslupla yazan bir adama ait olduğunu düşündü. Oysa bu maskenin arkasında, Alice Bradley Sheldon adında hayatı maceralarla dolu bir kadın vardı. Sheldon, 1915 yılında Chicago’da entelektüel bir ailede doğdu. Çocukluğu Afrika’nın balta girmemiş ormanlarında seyahat ederek geçti.
Sheldon’ın hayatı sadece yazarlıkla sınırlı değildi. O, bir dönem görsel sanatçı ve ressam olarak çalıştı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan ordusuna katıldı ve istihbarat binbaşılığına kadar yükseldi. Hatta savaş sonrası dönemde eşiyle birlikte CIA için çalıştı. Akademik kariyerinde ise psikoloji üzerine doktora yaptı. Yazarlık kariyerine 1967 yılında, akademik itibarını korumak ve kadın olduğu için dışlanmamak amacıyla başladı. Seçtiği James Tiptree ismi aslında bir marmelat markasından geliyordu.
Kimliği 1977 yılına kadar tam on yıl boyunca sır olarak kaldı. Dönemin ünlü editörleri ve yazarları, onun üslubundaki “erkeksi” gücü öve öve bitiremiyordu. Hatta bazı eleştirmenler onun kadın olabileceği ihtimalini “saçma” bularak reddediyordu. Gerçek kimliği annesinin ölümü sonrası verilen bir ilanla ortaya çıktığında ise tüm bilimkurgu camiası büyük bir şok yaşadı.
James Tiptree Jr., eserlerinde özellikle toplumsal cinsiyet rollerini ve feminizmi sorguladı. “Houston, Houston Duyuyor Musun?” ve “Uzaktan Kumandalı Kız” gibi kült eserleriyle Hugo ve Nebula gibi prestijli ödülleri defalarca kazandı. Hikayelerinde kadınların toplumdaki görünmezliğini ve erkek bakış açısının sınırlarını ustalıkla işledi.
1987 yılında, sağlık sorunları yaşayan eşiyle birlikte hayatına trajik bir şekilde son verdi. Bugün adına düzenlenen ödüllerle, bilimkurguda cinsiyet algısını genişleten yeni eserlere ilham olmaya devam ediyor. O, sadece bir yazar değil, edebiyat dünyasının en etkileyici “kamuflaj” hikayelerinden biridir.
Sitedeki diğer ‘Kimdir Nedir?’ yazılarını okumak için tıklayınız: Kimdir Nedir?
