Tarih 26 Eylül 1983’ü gösterdiğinde dünya, nükleer bir yok oluşun eşiğine gelmişti. Soğuk Savaş’ın en gergin anlarından birinde, insanlığın kaderi tek bir adama, Sovyet Yarbay Stanislav Petrov bağlıydı.
Petrov, SSCB’nin nükleer erken uyarı merkezinde nöbetçiyken bilgisayar sistemlerinin hatalı bir şekilde ABD’den füze atıldığını göstermesi üzerine nükleer bir savaşı engelleyen tarihi bir karar verdi.
Gerilim Dolu Bir Gece
Moskova yakınlarındaki Serpukhov-15 sığınağında görev yapan Yarbay Stanislav Petrov, gece yarısından hemen sonra sirenlerin çalmasıyla irkildi. Bilgisayar ekranında, ABD’den bir kıtalararası balistik füzenin fırlatıldığına dair “en yüksek” güvenilirlik seviyesinde bir uyarı belirdi. Kısa süre içinde uyarılar artarak beşe yükseldi. Sovyet askeri protokollerine göre bu durum, derhal üst makamlara bildirilmeli ve misilleme olarak nükleer karşı saldırı zaman kaybetmeksizin başlatılmalıydı.
O anki hislerini “sıcak bir kızartma tavasının üzerinde oturuyor gibiydim” şeklinde tarif eden Stanislav Petrov, sistemin hata yaptığını sezdi. Petrov’un bu hissi iki temel mantığa dayanıyordu:
1) ABD gerçekten bir saldırı başlatsaydı, bu sadece beş füzeyle değil, Sovyet savunmasını tamamen yok edecek yüzlerce füze ile olurdu.
2) Yeni olan uydu sisteminin güvenilirliği tartışmalıydı ve yer radarları henüz ufuk çizgisinde herhangi bir füze tespit etmemişti.
Petrov, üstlerini nükleer saldırı konusunda uyarmak yerine karargâhı arayarak sistemde bir arıza olduğunu bildirdi. 23 dakika süren ölümcül bekleyişin ardından hiçbir patlama yaşanmadı; Petrov haklı çıkmıştı.
Sistemin Hatası ve Petrov’un Mirası
Daha sonra yapılan incelemeler, yanlış alarmın nadir görülen bir doğa olayından kaynaklandığını ortaya koydu: Güneş ışınları bulutlardan yansıyarak uyduları yanıltmış ve füze motoru alevi gibi görünmüştü. Bu başarısına rağmen Petrov resmi bir ödül almadı; aksine evrakları düzgün doldurmadığı bahanesiyle kınandı. Ona göre, ödüllendirilmesi sistem hatalarından sorumlu olan bilim insanlarını utandıracağı için olay örtbas edilmek istenmişti.
19 Mayıs 2017’de hayata gözlerini yuman Stanislav Petrov, kendisini asla bir kahraman olarak görmedi; sadece “doğru zamanda doğru yerde olan bir profesyonel” olduğunu söyledi. Ancak dünya onu, tek bir doğru kararla 3. Dünya Savaşı’nı önleyen adam olarak hatırlamaya devam ediyor.
Sitedeki diğer ‘Kimdir Nedir?’ yazılarını okumak için tıklayınız: Kimdir Nedir?
